വിമാനം റദ്ദാക്കിയോ? റീഫണ്ടും നഷ്ടപരിഹാരവും എങ്ങനെ നേടാം; അറിയേണ്ട നിയമങ്ങൾ

Published: Thursday, 23 July 2026, at 6:15 pm | Edited: Thursday, 23 July 2026, at 6:33 pm

വിമാന സർവീസുകൾ അപ്രതീക്ഷിതമായി flight cancellation സംഭവിക്കുകയോ മണിക്കൂറുകളോളം വൈകുകയോ ചെയ്യുന്നത് ഇന്ന് പല യാത്രക്കാരും നേരിടുന്ന പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ കാശും സമയവും നഷ്ടപ്പെട്ട് എയർപോർട്ടുകളിൽ മണിക്കൂറുകളോളം കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരുന്ന യാത്രക്കാർക്ക് തങ്ങളുടെ നിയമപരമായ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ ധാരണയുണ്ടാകാറില്ല. എന്നാൽ, വിമാനം റദ്ദാക്കുകയോ വൈകുകയോ ചെയ്താൽ ടിക്കറ്റ് തുക പൂർണ്ണമായി റീഫണ്ട് ലഭിക്കുന്നതിനും കൃത്യമായ നഷ്ടപരിഹാരം നേടിയെടുക്കുന്നതിനും ഡയറക്ടറേറ്റ് ജനറൽ ഓഫ് സിവിൽ ഏവിയേഷൻ (DGCA) ശക്തമായ നിയമങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. യാത്രക്കാർ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട പ്രധാന അവകാശങ്ങളും റീഫണ്ട് സ്വന്തമാക്കാനുള്ള എളുപ്പവഴികളും പരിശോധിക്കാം.

Also Read: പശ്ചിമേഷ്യൻ സംഘർഷം: കരിപ്പൂരിൽ നിന്ന് കുവൈത്ത്, ബഹ്റൈൻ സർവീസുകൾ രണ്ട് ദിവസത്തേക്ക് ഉണ്ടാകില്ല.

കടുത്ത വേനലിൽ റൈഡർമാർക്ക് ആശ്വാസവുമായി യുഎഇ: ഉച്ചസമയങ്ങളിൽ ഓർഡറുകൾക്ക് നിയന്ത്രണം, ഒപ്പം പുതിയ നിയമങ്ങളും

സൗദി അറേബ്യയിൽ നഴ്സിങ് ഒഴിവ്: റിയാദിലേക്ക് വനിതാ നഴ്സുമാരെ ആവശ്യമുണ്ട്, ഉടനടി അപേക്ഷിക്കുക.

വിമാനം റദ്ദാക്കിയാൽ നിങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ

വിമാനം റദ്ദാക്കുമ്പോൾ യാത്രക്കാർക്ക് ലഭിക്കുന്ന അവകാശങ്ങളെയും നഷ്ടപരിഹാരങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള വിശദമായ വിവരങ്ങൾ:

1. മുൻകൂട്ടിയുള്ള അറിയിപ്പ്

• സമയപരിധി: വിമാനം റദ്ദാക്കുന്ന വിവരം എയർലൈനുകൾ കുറഞ്ഞത് 2 ആഴ്ച മുമ്പെങ്കിലും യാത്രക്കാരെ ഫോൺ വഴിയോ ഇമെയിൽ വഴിയോ അറിയിച്ചിരിക്കണം.
• ബദൽ സൗകര്യം: ഈ സമയത്തിനുള്ളിൽ വിവരം അറിയിക്കുകയാണെങ്കിൽ യാത്രക്കാർക്ക് മറ്റൊരു ദിവസത്തെ ഫ്ലൈറ്റ് സൗജന്യമായി തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കമ്പനി അവസരം നൽകണം.
• റീഫണ്ട്: ബദൽ യാത്ര ആവശ്യമില്ലാത്തവർക്ക് ടിക്കറ്റ് തുക പൂർണ്ണമായി തിരികെ ചോദിക്കാം.

2. ടിക്കറ്റ് തുക പൂർണ്ണമായി തിരികെ നൽകൽ

• യാത്ര തിരിക്കുന്നതിന് 2 ആഴ്ച മുതൽ 24 മണിക്കൂർ വരെയുള്ള സമയത്തിനുള്ളിലാണ് വിമാനം റദ്ദാക്കിയ വിവരം എയർലൈൻ അറിയിക്കുന്നതെങ്കിൽ രണ്ട് ഓപ്ഷനുകളുണ്ട്.
• ഓപ്ഷൻ A: ടിക്കറ്റിനായി നിങ്ങൾ മുടക്കിയ മുഴുവൻ തുകയും (100% Refund) റീഫണ്ടായി വാങ്ങാം. ഇതിൽ യാതൊരുവിധ ക്യാൻസലേഷൻ ചാർജും ഈടാക്കാൻ പാടില്ല.
• ഓപ്ഷൻ B: നിങ്ങളെ കൃത്യസമയത്ത് ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കാൻ എയർലൈൻ സ്വന്തം ചിലവിൽ മറ്റൊരു ബദൽ വിമാന സർവീസ് ഏർപ്പെടുത്തി നൽകണം. ഇതിന് യാത്രക്കാരൻ അധിക പണം നൽകേണ്ടതില്ല.

3. അധിക നഷ്ടപരിഹാരം

1. വിമാനം പുറപ്പെടുന്നതിന് 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിലാണ് റദ്ദാക്കൽ വിവരമറിയിക്കുന്നതെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ യാതൊരു മുൻകൂട്ടി അറിയിപ്പും നൽകാതെ പെട്ടെന്ന് റദ്ദാക്കുകയാണെങ്കിൽ എയർലൈനുകൾ ടിക്കറ്റ് തുകയ്ക്ക് പുറമെ കനത്ത നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണം.
2. നഷ്ടപരിഹാര തുക: വിമാനയാത്രയുടെ ദൂരവും (Flight Distance) കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരുന്ന സമയവും കണക്കാക്കിയാണ് നഷ്ടപരിഹാരം നിശ്ചയിക്കുന്നത്:

• ₹5,000 വരെ: 1 blocks മണിക്കൂർ വരെയുള്ള ബ്ലോക്ക് സമയം (Block time) ഉള്ള ചെറിയ ദൂര ഫ്ലൈറ്റുകൾക്ക്.
• ₹7,500 വരെ: 2 മണിക്കൂർ വരെയുള്ള ബ്ലോക്ക് സമയം ഉള്ള ഫ്ലൈറ്റുകൾക്ക്.
• ₹10,000 വരെ: 2 മണിക്കൂറിലധികം ബ്ലോക്ക് സമയം ഉള്ള ദീർഘദൂര ഫ്ലൈറ്റുകൾക്ക്.

3. കണക്റ്റിങ് ഫ്ലൈറ്റുകൾ: ഒരു എയർലൈന്റെ തന്നെ കണക്റ്റിങ് ഫ്ലൈറ്റ് ആദ്യത്തെ വിമാനം വൈകിയത് മൂലം നിങ്ങൾക്ക് മിസ്സായാലും ഇതേ നഷ്ടപരിഹാരത്തിന് അർഹതയുണ്ട്.

4. സൗജന്യ ഭക്ഷണവും ഹോട്ടൽ താമസവും

• എയർപോർട്ടിലെ സൗകര്യം: റദ്ദാക്കൽ വിവരം മുൻകൂട്ടി അറിയാതെ യാത്രക്കാർ വിമാനത്താവളത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞ ശേഷമാണ് ഫ്ലൈറ്റ് ക്യാൻസലായതെങ്കിൽ, അവർക്ക് കാത്തിരിക്കുന്ന സമയമനുസരിച്ച് സൗജന്യ ഭക്ഷണവും ലഘുഭക്ഷണങ്ങളും പാനീയങ്ങളും എയർലൈൻ നൽകണം.
• സൗജന്യ ഹോട്ടൽ താമസം: റദ്ദാക്കിയ വിമാനത്തിന് പകരം എയർലൈൻ നൽകുന്ന അടുത്ത വിമാനം 24 മണിക്കൂറിലധികം വൈകുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അടുത്ത ദിവസത്തിലോ ആണെങ്കിൽ യാത്രക്കാർക്ക് സൗജന്യ ഹോട്ടൽ താമസം നൽകാൻ കമ്പനി ബാധ്യസ്ഥരാണ്.
• യാത്രാ സൗകര്യം: ഹോട്ടലിലേക്ക് പോകുന്നതിനും തിരിച്ച് എയർപോർട്ടിലേക്ക് വരുന്നതിനുമുള്ള ട്രാൻസ്പോർട്ട് സൗകര്യവും എയർലൈൻ സൌജന്യമായി നൽകണം.

വിമാനം വൈകിയാൽ ലഭിക്കുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങൾ

വിമാനം വൈകുമ്പോൾ യാത്രക്കാർക്ക് ലഭിക്കുന്ന അവകാശങ്ങളെയും സൗജന്യ ആനുകൂല്യങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ഇതാ:

1. വിമാനം 2 മുതൽ 4 മണിക്കൂർ വരെ വൈകിയാൽ (സൗജന്യ ഭക്ഷണവും പാനീയങ്ങളും)

1. വിമാനം പുറപ്പെടാൻ നിശ്ചയിച്ച സമയത്തേക്കാൾ താഴെ നൽകിയ രീതിയിൽ വൈകിയാൽ എയർലൈൻ സൗജന്യ ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകണം.

• 2 മണിക്കൂർ: 2.5 മണിക്കൂർ വരെ യാത്രാ സമയമുള്ള ആഭ്യന്തര സർവീസുകൾക്ക്.
• 3 മണിക്കൂർ: 2.5 മുതൽ 5 മണിക്കൂർ വരെ യാത്രാ സമയമുള്ള ആഭ്യന്തര സർവീസുകൾക്ക്.
• 4 മണിക്കൂർ: മറ്റ് എല്ലാ അന്താരാഷ്ട്ര സർവീസുകൾക്കും ദീർഘദൂര സർവീസുകൾക്കും.

2. ലഭിക്കുന്ന ആനുകൂല്യം: എയർപോർട്ടിൽ കാത്തിരിക്കുന്ന യാത്രക്കാർക്ക് അവരുടെ കാത്തിരിപ്പ് സമയത്തിന് അനുസരിച്ച് സൗജന്യ ഭക്ഷണവും ലഘുഭക്ഷണങ്ങളും പാനീയങ്ങളും എയർലൈൻ കമ്പനി സ്വന്തം ചിലവിൽ നൽകാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.

2. വിമാനം 6 മണിക്കൂറിലധികം വൈകിയാൽ (മുഴുവൻ തുകയും റീഫണ്ട്)

1. വിമാനം പുറപ്പെടാൻ നിശ്ചയിച്ച സമയത്തിൽ നിന്നും 6 മണിക്കൂറിലധികം വൈകുമെന്ന് എയർലൈൻ മുൻകൂട്ടി അറിയിക്കുകയാണെങ്കിൽ യാത്രക്കാർക്ക് ചില അവകാശങ്ങളുണ്ട്:

• പൂർണ്ണ റീഫണ്ട്: യാത്ര വേണ്ടെന്ന് വെക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ടിക്കറ്റിനായി മുടക്കിയ മുഴുവൻ തുകയും (100% Refund) തിരികെ വാങ്ങാം. ഇതിൽ യാതൊരുവിധ ക്യാൻസലേഷൻ ചാർജും ഈടാക്കാൻ പാടില്ല.
• ബദൽ വിമാനം: അല്ലെങ്കിൽ യാത്ര തുടരാൻ താല്പര്യമുള്ളവർക്ക് അധിക പണം നൽകാതെ എയർലൈൻ നൽകുന്ന മറ്റൊരു ബദൽ വിമാനത്തിൽ യാത്ര തിരഞ്ഞെടുക്കാം.

2. രാത്രിയിലെ സർവീസുകൾ: രാത്രി 08:00 മണിക്കും രാവിലെ 03:00 മണിക്കും ഇടയിൽ പുറപ്പെടേണ്ട വിമാനങ്ങൾ 6 മണിക്കൂറിലധികം വൈകിയാൽ യാത്രക്കാർക്ക് പ്രത്യേക സൗകര്യങ്ങൾ ലഭിക്കും.

3. വിമാനം 24 മണിക്കൂറിലധികം വൈകിയാൽ (സൗജന്യ ഹോട്ടൽ താമസം)

വിമാനം പുറപ്പെടാൻ 24 മണിക്കൂറിലധികം സമയമെടുക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ വിമാനം അടുത്ത ദിവസത്തേക്ക് മാറ്റിവെക്കുകയോ ചെയ്താൽ എയർലൈൻ ഈ പറയുന്നവ ഉറപ്പാക്കണം:

• സൗജന്യ ഹോട്ടൽ താമസം: യാത്രക്കാർക്ക് വിശ്രമിക്കാൻ സൗജന്യ ഹോട്ടൽ മുറികൾ നൽകണം.
• യാത്രാ സൗകര്യം: എയർപോർട്ടിൽ നിന്നും ഹോട്ടലിലേക്കും തിരിച്ച് എയർപോർട്ടിലേക്കുമുള്ള സൗജന്യ ട്രാൻസ്പോർട്ട് (Pick and Drop) സൗകര്യം നൽകണം.

എയർലൈനുകളുടെ സ്വന്തം കുറ്റമല്ലെങ്കിലും (മോശം കാലാവസ്ഥ പോലുള്ള അപ്രതീക്ഷിത കാരണങ്ങൾ) യാത്രക്കാർക്ക് സൗജന്യ ഹോട്ടൽ താമസവും ഭക്ഷണവും നൽകാൻ എയർലൈനുകൾ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.

യാത്രക്കാർ സ്വന്തം ആവശ്യപ്രകാരം ടിക്കറ്റ് റദ്ദാക്കുമ്പോൾ

യാത്രക്കാരൻ സ്വന്തം ആവശ്യത്തിനായി യാത്രാ തീയതിക്ക് മുൻപ് ടിക്കറ്റ് കാൻസൽ ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ:

1. ടിക്കറ്റിന്റെ തരം

• റിഫണ്ടബിൾ ടിക്കറ്റ്: ഇത്തരം ടിക്കറ്റുകൾ ക്യാൻസൽ ചെയ്താൽ നിശ്ചിത ക്യാൻസലേഷൻ ചാർജ് കുറച്ചതിനു ശേഷം ബാക്കി തുക നിങ്ങളുടെ അക്കൗണ്ടിലേക്ക് തിരികെ ലഭിക്കും.
• നോൺ-റിഫണ്ടബിൾ ടിക്കറ്റ്: ഇവ ക്യാൻസൽ ചെയ്താൽ അടിസ്ഥാന ടിക്കറ്റ് നിരക്ക് തിരികെ ലഭിക്കില്ല. എന്നാൽ ടിക്കറ്റിനൊപ്പം നിങ്ങൾ അടച്ച എയർപോർട്ട് ടാക്സുകളും മറ്റ് നികുതികളും എയർലൈനുകൾ നിർബന്ധമായും തിരികെ നൽകണം.

2. ക്യാൻസലേഷൻ ചാർജും സമയപരിധിയും

• ആദ്യത്തെ 24/48 മണിക്കൂർ: ടിക്കറ്റ് ബുക്ക് ചെയ്ത് 24 മുതൽ 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ റദ്ദാക്കുകയാണെങ്കിൽ എയർലൈനുകളുടെ ‘Look-in Period’ നിയമപ്രകാരം യാതൊരു ക്യാൻസലേഷൻ ചാർജും ഇല്ലാതെ മുഴുവൻ തുകയും തിരികെ ലഭിക്കും.
• യാത്രാ തീയതിയോട് അടുക്കുമ്പോൾ: യാത്ര പുറപ്പെടുന്ന ദിവസത്തോട് അടുക്കുംതോറും ക്യാൻസലേഷൻ ചാർജ് വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും. അതിനാൽ യാത്രയില്ല എന്ന് ഉറപ്പായാൽ എത്രയും നേരത്തെ ടിക്കറ്റ് ക്യാൻസൽ ചെയ്യുന്നോ, അത്രയും കൂടുതൽ തുക റീഫണ്ടായി തിരികെ നേടാം.
• ചാർജിന്റെ പരിധി: ഒരു കാരണവശാലും ക്യാൻസലേഷൻ ചാർജ് ടിക്കറ്റിന്റെ അടിസ്ഥാന നിരക്കിനേക്കാൾ കൂടാൻ പാടില്ലെന്ന് ഡി.ജി.സി.എ (DGCA) നിയമമുണ്ട്.

റീഫണ്ട് ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള കൃത്യമായ സമയ പരിധി

ടിക്കറ്റ് റദ്ദാക്കിയാൽ പണം നിങ്ങളുടെ കൈകളിൽ തിരികെ ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള കൃത്യമായ സമയപരിധിയും നിയമങ്ങളും:

1. പണമടച്ച രീതി അനുസരിച്ചുള്ള സമയപരിധി

• ക്രെഡിറ്റ്/ഡെബിറ്റ് കാർഡ് വഴി: നിങ്ങൾ ഓൺലൈനായി കാർഡ് ഉപയോഗിച്ചാണ് ടിക്കറ്റ് എടുത്തതെങ്കിൽ, റദ്ദാക്കി 7 പ്രവൃത്തി ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ (7 Working Days) പണം ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിലേക്ക് തിരികെ എത്തണം.
• കൗണ്ടറിൽ നിന്ന് നേരിട്ട്: എയർപോർട്ടിലോ എയർലൈൻ ഓഫീസിലോ നേരിട്ട് പണം നൽകിയാണ് ടിക്കറ്റ് വാങ്ങിയതെങ്കിൽ, ടിക്കറ്റ് റദ്ദാക്കുന്ന ആ നിമിഷം തന്നെ പണം കയ്യിൽ തിരികെ നൽകണം.
• ഓൺലൈൻ ട്രാവൽ ഏജൻസികൾ വഴി (OTA): MakeMyTrip, EaseMyTrip, Yatra തുടങ്ങിയ തേർഡ് പാർട്ടി ആപ്പുകൾ വഴിയാണ് ബുക്ക് ചെയ്തതെങ്കിൽ റീഫണ്ട് തുക 14 പ്രവൃത്തി ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ലഭിക്കും. പണം എയർലൈൻ കമ്പനിയാണ് നൽകേണ്ടതെങ്കിലും അത് നിങ്ങളുടെ ഏജന്റ് വഴി മാത്രമേ അക്കൗണ്ടിൽ എത്തൂ.

2. ക്രെഡിറ്റ് ഷെൽ നിയമം

• യാത്രക്കാരുടെ അനുമതി പ്രധാനം: പല എയർലൈനുകളും റീഫണ്ട് തുക പണമായി നൽകാതെ അവരുടെ തന്നെ അടുത്ത യാത്രകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ പാകത്തിൽ ‘ക്രെഡിറ്റ് വൗച്ചർ’ അല്ലെങ്കിൽ ‘ക്രെഡിറ്റ് ഷെൽ’ രൂപത്തിൽ മാറ്റാറുണ്ട്.
• യാത്രക്കാരന്റെ പൂർണ്ണമായ സമ്മതമില്ലാതെ പണം ഇങ്ങനെ ക്രെഡിറ്റ് ഷെല്ലിലേക്ക് മാറ്റാൻ എയർലൈനുകൾക്ക് അവകാശമില്ല. യാത്രക്കാർക്ക് ഇത് സ്വീകരിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ തങ്ങളുടെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിലേക്ക് പണമായി തന്നെ റീഫണ്ട് ആവശ്യപ്പെടുകയോ ചെയ്യാം.

യാത്രക്കാർക്ക് സ്വയം ടിക്കറ്റ് റദ്ദാക്കാനുള്ള പുതിയ നിയമം

യാത്രക്കാർക്ക് വലിയ സാമ്പത്തിക നഷ്ടമില്ലാതെ ടിക്കറ്റ് റദ്ദാക്കാനും മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനും സഹായിക്കുന്ന ഈ പുതിയ നിയമത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ പരിശോധിക്കാം.

1. 24 മണിക്കൂർ മുതൽ 48 മണിക്കൂർ വരെയുള്ള ‘ലുക്ക്-ഇൻ’ കാലയളവ്

• സൗജന്യ ക്യാൻസലേഷൻ: ടിക്കറ്റ് ബുക്ക് ചെയ്ത ശേഷം യാത്ര പ്ലാനുകളിൽ പെട്ടെന്ന് മാറ്റമുണ്ടായാൽ, ബുക്ക് ചെയ്ത് ആദ്യത്തെ 24 മുതൽ 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ യാതൊരുവിധ ക്യാൻസലേഷൻ ചാർജും നൽകാതെ ടിക്കറ്റ് പൂർണ്ണമായി റദ്ദാക്കാം.
• മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താം: ടിക്കറ്റ് ക്യാൻസൽ ചെയ്യുന്നതിന് പകരം യാത്രാ തീയതി മാറ്റാനോ ഈ സമയത്തിനുള്ളിൽ സൗജന്യമായി സാധിക്കും.

2. ഈ ആനുകൂല്യം ലഭിക്കാനുള്ള പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ

1. മുൻകൂട്ടിയുള്ള ബുക്കിംഗ്: യാത്ര പുറപ്പെടുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് എടുക്കുന്ന ടിക്കറ്റുകൾക്ക് ഈ ആനുകൂല്യം ലഭിക്കില്ല.

• ആഭ്യന്തര വിമാനങ്ങൾ: യാത്രയ്ക്ക് കുറഞ്ഞത് 7 ദിവസം മുമ്പെങ്കിലും ബുക്ക് ചെയ്ത ടിക്കറ്റ് ആയിരിക്കണം.
• അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനങ്ങൾ: യാത്രയ്ക്ക് കുറഞ്ഞത് 15 ദിവസം മുമ്പെങ്കിലും ബുക്ക് ചെയ്ത ടിക്കറ്റ് ആയിരിക്കണം.

2. ബുക്കിംഗ് രീതി: യാത്രക്കാർ എയർലൈനുകളുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ് വഴിയോ മൊബൈൽ ആപ്പ് വഴിയോ നേരിട്ട് ബുക്ക് ചെയ്ത ടിക്കറ്റുകൾക്ക് മാത്രമേ ഈ ആനുകൂല്യം പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കൂ.

3. സൗജന്യമായി പേര് തിരുത്തൽ

• ടിക്കറ്റ് ബുക്ക് ചെയ്യുമ്പോൾ യാത്രക്കാരുടെ പേരിൽ അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ ഉണ്ടാകുന്നത് സാധാരണയാണ്.
• ടിക്കറ്റ് ബുക്ക് ചെയ്ത് 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ശ്രദ്ധയിൽ പെടുകയാണെങ്കിൽ എയർലൈനുകൾ യാതൊരുവിധ അധിക ചാർജും ഈടാക്കാതെ പേര് തിരുത്തി നൽകാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.

എയർലൈനുകൾ പണം തന്നില്ലെങ്കിൽ എന്ത് ചെയ്യണം?

എയർലൈനുകൾ റീഫണ്ടോ അർഹമായ നഷ്ടപരിഹാരമോ നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ചാൽ യാത്രക്കാർക്ക് നിയമപരമായി നീങ്ങാൻ കൃത്യമായ സംവിധാനങ്ങളുണ്ട്.

ഘട്ടം 1: എയർലൈൻ തലത്തിലുള്ള ആദ്യ പരാതി

• ഹെൽപ്പ് ഡെസ്ക് ഉപയോഗിക്കുക: പ്രശ്നം ഉണ്ടാകുന്ന സമയത്ത് തന്നെ വിമാനത്താവളത്തിലെ എയർലൈൻ കൗണ്ടറിലോ ഹെൽപ്പ് ഡെസ്കിലോ നേരിട്ട് വിവരം അറിയിക്കുക.
• പരാതി ഇമെയിൽ ചെയ്യുക: എയർലൈനിന്റെ ഔദ്യോഗിക കസ്റ്റമർ കെയർ നമ്പറിലോ നോഡൽ ഓഫീസറുടെ ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലോ കൃത്യമായ തെളിവുകൾ സഹിതം പരാതി അയക്കുക.
• പിഎൻആർ നമ്പർ കരുതുക: പരാതിപ്പെടുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ പിഎൻആർ (PNR) നമ്പർ, ടിക്കറ്റ് പകർപ്പ്, ക്യാൻസലേഷൻ മെസ്സേജ് എന്നിവ കൃത്യമായി കാണിക്കണം.

ഘട്ടം 2: എയർസേവ (AirSewa) പോർട്ടൽ വഴിയുള്ള കേന്ദ്രീകൃത പരാതി

എയർലൈൻ കമ്പനി നിങ്ങളുടെ പരാതി നിരസിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ 6 ആഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ കൃത്യമായ മറുപടി നൽകാതിരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ നിങ്ങൾക്ക് എയർസേവ പോർട്ടലിനെ സമീപിക്കാം.

1. എന്താണ് എയർസേവ: കേന്ദ്ര വ്യോമയാന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ (Ministry of Civil Aviation) ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമാണിത്.
2. പരാതി നൽകേണ്ട വിധം:

• airsewa.gov.in എന്ന വെബ്‌സൈറ്റ് സന്ദർശിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ AirSewa മൊബൈൽ ആപ്പ് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുക.
• മൊബൈൽ നമ്പറോ ഇമെയിൽ ഐഡിയോ ഉപയോഗിച്ച് പോർട്ടലിൽ ലോഗിൻ ചെയ്യുക.
• ‘Grievances’ (പരാതികൾ) എന്ന ഓപ്ഷൻ തിരഞ്ഞെടുത്ത് എയർലൈന്റെ പേര്, ഫ്ലൈറ്റ് നമ്പർ, PNR എന്നിവ രേഖപ്പെടുത്തുക.
• റീഫണ്ട് നിഷേധിച്ചതിന്റെ തെളിവുകൾ (ടിക്കറ്റ്, എയർലൈനുമായി നടത്തിയ ആശയവിനിമയങ്ങൾ) അപ്‌ലോഡ് ചെയ്ത് പരാതി സമർപ്പിക്കുക.

3. നടപടിക്രമം: എയർസേവയിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്ന പരാതികൾ നേരിട്ട് വ്യോമയാന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നിരീക്ഷണത്തിലാണ് എയർലൈനുകൾക്ക് കൈമാറുന്നത്. അതിനാൽ കമ്പനികൾ ഇതിൽ വേഗത്തിൽ നടപടി എടുക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.

ഘട്ടം 3: ഉപഭോക്തൃ കോടതി

• അവസാന മാർഗ്ഗം: എയർസേവ വഴി വന്നിട്ടും അനുകൂലമായ തീരുമാനം ഉണ്ടായില്ലെങ്കിൽ യാത്രക്കാരന് കൺസ്യൂമർ ഫോറത്തെ (Consumer Disputes Redressal Commission) സമീപിക്കാം.
• സേവനത്തിലെ പോരായ്മ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ടിക്കറ്റ് തുകയ്ക്ക് പുറമെ മാനസിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്ക് വലിയ തുക നഷ്ടപരിഹാരം ഈടാക്കാൻ ഉപഭോക്തൃ കോടതി വഴി സാധിക്കും.

⚠️ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങൾ

• മോശം കാലാവസ്ഥ, പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ (ഭൂകമ്പം, പ്രളയം), എയർ ട്രാഫിക് കൺട്രോൾ (ATC) നിർദ്ദേശങ്ങൾ, യുദ്ധം അല്ലെങ്കിൽ സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ തുടങ്ങിയ അപ്രതീക്ഷിത കാരണങ്ങളാലാണ് വിമാനം വൈകുകയോ റദ്ദാക്കുകയോ ചെയ്തതെങ്കിൽ അതിനെ ‘ഫോഴ്സ് മജൂർ’ ആയി കണക്കാക്കും.
• ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ എയർലൈന്റെ ഭാഗത്ത് തെറ്റില്ലാത്തതിനാൽ യാത്രക്കാർക്ക് അധിക സാമ്പത്തിക നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ അവർക്ക് ബാധ്യതയില്ല.
• എന്നാൽ, സാഹചര്യം എന്തുതന്നെയായാലും യാത്രക്കാരന് ടിക്കറ്റ് തുക പൂർണ്ണമായി റീഫണ്ട് നൽകാനോ അല്ലെങ്കിൽ അധിക ചിലവില്ലാതെ ബദൽ യാത്രാ സൗകര്യം ഒരുക്കാനോ എയർലൈൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.

Also Read: കുവൈറ്റ് ആശുപത്രികളിൽ കർശന മാർഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കി ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം

ഗൾഫ് മലയാളികൾക്ക് പ്രതീക്ഷ: പാസ്പോർട്ട് വില വർധനവിൽ സുപ്രധാന നിർദേശവുമായി ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി

ദുബായിൽ നിന്ന് അബുദാബിയിലേക്ക് ബസ്സ് മാർഗ്ഗം എങ്ങനെ പോകാം? ആർ.ടി.എ റൂട്ടുകളും ടിക്കറ്റ് നിരക്കുകളും അറിയാം (ഗൈഡ് 2026)

Conclusion

വിമാന സർവീസുകൾ അപ്രതീക്ഷിതമായി റദ്ദാക്കപ്പെടുകയോ വൈകുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ യാത്രക്കാർക്ക് അർഹമായ നിയമപരമായ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചും റീഫണ്ട് നേടിയെടുക്കാനുള്ള വഴികളെക്കുറിച്ചും അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നത് എക്കാലത്തും ഉപകാരപ്പെടും. മോശം കാലാവസ്ഥ പോലുള്ള അപ്രതീക്ഷിത സാഹചര്യങ്ങളിൽ പോലും ഭക്ഷണവും താമസവും റീഫണ്ടും നൽകാൻ എയർലൈനുകൾ ബാധ്യസ്ഥരാണ്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ജനറൽ ഓഫ് സിവിൽ ഏവിയേഷൻ (DGCA) ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരം യാത്രക്കാർക്ക് ലഭിക്കേണ്ട പൂർണ്ണ റീഫണ്ട്, ബദൽ യാത്രാ സൗകര്യം, നഷ്ടപരിഹാരം, ഭക്ഷണ-താമസ സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ കൃത്യമായി ചോദിച്ചുവാങ്ങാൻ ഈ അറിവുകൾ ഓരോ യാത്രക്കാരനെയും സഹായിക്കും.

FAQs (പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ)

1. വിമാനം റദ്ദാക്കിയാൽ എയർലൈൻ മുഴുവൻ തുകയും തിരികെ നൽകാൻ ബാധ്യസ്ഥമാണോ?

അതെ. എയർലൈൻ കമ്പനിയുടെ സ്വന്തം കാരണങ്ങളാൽ ഫ്ലൈറ്റ് റദ്ദാക്കുകയാണെങ്കിൽ ടിക്കറ്റ് തുകയുടെ 100 ശതമാനവും യാതൊരുവിധ പിഴയും ഈടാക്കാതെ പൂർണ്ണമായി തിരികെ നൽകാൻ എയർലൈൻ ബാധ്യസ്ഥമാണ്.

2. ഫ്ലൈറ്റ് റദ്ദാക്കിയ വിവരം എത്ര ദിവസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് എയർലൈൻ അറിയിക്കണം?

ഫ്ലൈറ്റ് റദ്ദാക്കുന്ന വിവരം എയർലൈനുകൾ കുറഞ്ഞത് 2 ആഴ്ച മുമ്പെങ്കിലും യാത്രക്കാരെ അറിയിച്ചിരിക്കണം. 24 മണിക്കൂർ മുതൽ 2 ആഴ്ച വരെയുള്ള സമയത്തിനുള്ളിലാണ് അറിയിപ്പ് ലഭിക്കുന്നതെങ്കിൽ മുഴുവൻ തുകയും റീഫണ്ടായി വാങ്ങാം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു വിമാനത്തിൽ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്യാം.

3. വിമാനം പുറപ്പെടുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പാണ് റദ്ദാക്കുന്നതെങ്കിൽ നഷ്ടപരിഹാരം ലഭിക്കുമോ?

അതെ. വിമാനം പുറപ്പെടുന്നതിന് 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിലാണ് റദ്ദാക്കൽ വിവരമറിയിക്കുന്നതെങ്കിൽ അല്ലെങ്കിൽ കണക്റ്റിങ് ഫ്ലൈറ്റ് മിസ്സ് ആയാൽ, ടിക്കറ്റ് തുകയ്ക്ക് പുറമെ ₹5,000 മുതൽ ₹10,000 വരെ നഷ്ടപരിഹാരം ലഭിക്കാൻ യാത്രക്കാർക്ക് അർഹതയുണ്ട്.

​4. തേർഡ് പാർട്ടി ആപ്പുകൾ വഴിയാണ് ടിക്കറ്റ് ബുക്ക് ചെയ്തതെങ്കിൽ റീഫണ്ട് ആര് നൽകും?

മേക്ക്‌ മൈ ട്രിപ്പ്, യാത്ര പോലുള്ള തേർഡ് പാർട്ടി ആപ്പുകൾ വഴിയോ ട്രാവൽ ഏജൻസികൾ വഴിയോ ടിക്കറ്റ് എടുത്തവർ റീഫണ്ടിനായി ബന്ധപ്പെടേണ്ടത് ആ ബന്ധപ്പെട്ട ഏജൻസികളെയാണ്.

​5. റീഫണ്ട് തുക ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ എത്താൻ എത്ര ദിവസങ്ങൾ എടുക്കും?

സാധാരണയായി എയർലൈനിന്റെയും ഏജൻസിയുടെയും പ്രോസസ്സിംഗ് സമയം അനുസരിച്ച് 7 മുതൽ 21 പ്രവൃത്തി ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ റീഫണ്ട് തുക ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ എത്തും.

​6. എയർലൈൻ കമ്പനി റീഫണ്ട് നൽകാതിരുന്നാൽ എന്തുചെയ്യണം?

എയർലൈനുകളോ ട്രാവൽ ഏജൻസികളോ കൃത്യസമയത്ത് റീഫണ്ട് നൽകാൻ തയാറാകാത്ത പക്ഷം, ഇന്ത്യയിലെ വ്യോമയാന നിയന്ത്രണ അതോറിറ്റിയായ DGCA-യിലോ അല്ലെങ്കിൽ ഉപഭോക്തൃ ഫോറത്തിലോ ഔദ്യോഗികമായി പരാതിപ്പെടാവുന്നതാണ്.

7. കണക്റ്റിങ് ഫ്ലൈറ്റ് മിസ്സായാൽ എയർലൈൻ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുമോ?

രണ്ട് വിമാനങ്ങളുടെയും ടിക്കറ്റ് ഒരൊറ്റ പിഎൻആർ വഴിയാണ് ബുക്ക് ചെയ്തതെങ്കിൽ, ആദ്യത്തെ വിമാനം വൈകിയത് മൂലം രണ്ടാമത്തെ വിമാനം മിസ്സായാൽ അതിന്റെ പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം എയർലൈനാണ്. അവർ നിങ്ങൾക്ക് സൗജന്യമായി അടുത്ത വിമാനത്തിൽ സീറ്റ് ഉറപ്പാക്കുകയോ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുകയോ വേണം. എന്നാൽ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ടിക്കറ്റുകളായാണ് ബുക്ക് ചെയ്തതെങ്കിൽ എയർലൈൻ ഉത്തരവാദികളല്ല.

8. റീഫണ്ട് തുക എയർലൈനുകൾക്ക് അവരുടെ ‘ക്രെഡിറ്റ് ഷെല്ലിലേക്ക്’ മാറ്റാമോ?

യാത്രക്കാരന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ പാടില്ല. ടിക്കറ്റ് റദ്ദാക്കുമ്പോൾ പണം നിങ്ങളുടെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിലേക്ക് തന്നെ തിരികെ നൽകണമെന്നാണ് നിയമം. നിങ്ങളുടെ രേഖാമൂലമുള്ള പൂർണ്ണ സമ്മതമില്ലാതെ തുക ക്രെഡിറ്റ് വൗച്ചറായോ വരുംയാത്രകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ക്രെഡിറ്റ് ഷെല്ലായോ മാറ്റാൻ എയർലൈനുകൾക്ക് അവകാശമില്ല.

9. ഒരു ടിക്കറ്റ് നോൺ-റിഫണ്ടബിൾ ആണെങ്കിൽ ക്യാൻസൽ ചെയ്യുമ്പോൾ ഒന്നും തിരികെ കിട്ടില്ലേ?

അങ്ങനെയല്ല, നികുതികൾ തിരികെ ലഭിക്കും. നോൺ-റിഫണ്ടബിൾ ടിക്കറ്റുകളിൽ അടിസ്ഥാന നിരക്ക് (Base Fare) തിരികെ ലഭിക്കില്ല എന്നത് ശരിയാണ്. എന്നാൽ ടിക്കറ്റിനൊപ്പം നിങ്ങൾ അടച്ച എയർപോർട്ട് ടാക്സുകൾ, യൂസർ ഡെവലപ്‌മെന്റ് ഫീ (UDF), പാസഞ്ചർ സർവീസ് ഫീ (PSF), ജിഎസ്ടി (GST) എന്നിവ എയർലൈനുകൾ നിർബന്ധമായും യാത്രക്കാരന് തിരികെ നൽകണം.